Uwaga! W czasie wakacji sekretariat czynny w godzinach od 6.00 do 14.00!
Opcje widoku
Powiększ tekst
Powiększ tekst
Pomniejsz tekst
Pomniejsz tekst
Kontrast
Kontrast
Podkreślenie linków
Podkreślenie linków
Deklaracja dostępności
Deklaracja dostępności
Reset
Reset

Patron szkoły

KS. JÓZEF SZAFRANEK

POLSKI KSIĄDZ KATOLICKI, DZIAŁACZ SPOŁECZNY,
POLITYCZNY, AUTOR I WYDAWCA.
PRZECIWSTAWIAŁ SIĘ GERMANIZACJI.

Urodził się 19 lutego 1807 roku w Gościęcinie (koło Koźla) jako syn miejscowego młynarza. Po ukończeniu gimnazjum w Głubczycach studiował teologię na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego. Święcenia kapłańskie przyjął 9 marca 1831 r. we Wrocławiu. W latach 1831- 1832 był wikarym w Grzędzinie. W latach 1832 – 1839 był wikarym w Raciborzu. Od stycznia 1839 r. był administratorem parafii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Bytomiu. Od kwietnia 1840 r. aż do śmierci był proboszczem tej parafii. Od 1848 roku przez 3 lata był posłem w Zgromadzeniu Narodowym w Berlinie (w 1848 r. wybrany z okręgu bytomsko – tarnogórskiego, a w 1849 r. wybrany w okręgu żorskim i gliwickim). Pierwotnie zasiadał w ławach lewicy (niemieckich demokratów), a w kolejnej kadencji przeniósł się do Koła Polskiego po wstąpieniu do niego Marcina Gorzołka. Podczas Wiosny Ludów - 21 lipca 1848 r. w Zgromadzeniu Narodowym postawił wniosek , w którym żądał w ośmiu punktach praw dla „po polsku mówiących Ślązaków”.
Dotyczyły one między innymi:
- zagwarantowania i pielęgnowania języka polskiego na Górnym Śląsku,
-wydawania praw, rozkazów, dekretów, rozporządzeń, obwieszczeń i nakazów w języku polskim,
-uczynienia języka polskiego językiem wykładowym w nauczaniu religii i nauczania na poziomie elementarnym w powiatach, wsiach, koloniach zamieszkałych przeważnie przez Polaków.
W Zgromadzeniu Narodowym ks. Józef Szafranek w dniu 24 sierpnia 1848 r. oświadczył, „iż Górnoślązacy nie interesują się dążnościami politycznymi Polaków w Poznańskim i chodzi im jedynie o sprawy językowe”. Uczestnicy wieców, w których przemawiał wznosili okrzyki : „Niech żyje narodowość śląska”. W 1851 r. musiał zrzec się mandatu posła, gdyż jego wypełnianie kolidowało z pracą duszpasterską.
Latem 1848 r. wraz z Józefem Lompą, Emanuelem Smołką i dziennikarzem z Krakowa Józefem Łepkowskim zaczął wydawać w Bytomiu pierwszą prawdziwą polską gazetę na Śląsku „ Dziennik Górnośląski”. Działał w ruchu trzeźwości, który został zapoczątkowany przez księdza Jana Alojzego Ficka z Piekar Śląskich. Łagodził skutki biedy i ratował z długotrwałego głodu i epidemii cholery (1826- 1837) poprzez akcje charytatywne oraz osobiste wspieranie najuboższych. Sprowadził do Bytomia w 1850 r. Siostry Miłosierdzia św. Wincentego a Paulo (szarytki). W 1863 r. z jego inicjatywy przybyły także do Bytomia Siostry Miłosierdzia św. Karola Boromeusza, które opiekowały się osobami przewlekle chorymi. Przyczynił się do wybudowania szpitala, który został otwarty w 1846 r. Sprowadził do Bytomia Siostry Szkolne de Notre Dame, które prowadziły założoną w 1853 r. z inicjatywy ks. J. Szafranka pierwszą w tym rejonie szkołę zawodową dla dziewcząt. Przyczynił się do założenia katolickiego gimnazjum w Bytomiu w 1867 r. , a także do powstania w 1869 r. szkoły średniej dla dziewcząt oraz ochronki. W 1855 r. napisał list do bytomskiego magistratu, motywujący potrzebę dwujęzycznego szkolnictwa. Jednak wbrew jego intencjom w 1856 r. podzielono klasy dwujęzyczne na polskie i niemieckie. W czasach Kulturkampfu, gdy nie wolno było nauczać języka polskiego w szkołach, w 1873 r. ks. Józef Szafranek został odsunięty przez władze niemieckie od nadzoru nad szkołami. Był założycielem Ligi Polskiej, współzałożycielem tzw. kasyna katolickiego i teatru amatorskiego. Zakładał „szkoły niedzielne”, wprowadził msze św. szkolne, nabożeństwa i kazania dla dzieci, wprowadził zwyczaj częstego przystępowania do Komunii Św. ,organizował pielgrzymki do Piekar i Górę Świętej Anny. Już 1839 roku na terenie Bytomia założył koło czytelnicze, w 1858 r. zorganizował bibliotekę i wypożyczalnię książek. Od 1840 r. wydawał kalendarze; w 1846 r. opracował zbiór polskich i niemieckich pieśni kościelnych; 1850 r. – Leksykon języka górniczego; 1855 r.- Żywoty dwóch błogosławionych jezuitów Jana Britto i Andrzeja Boboli.
Zmarł 7 maja 1874 r. Na jego pogrzebie mowę w języku polskim wygłosił ksiądz Antoni Stabik. Został pochowany na cmentarzu Mater Dolorosa w Bytomiu naprzeciwko kaplicy cmentarnej.

 

 Działalność oświatowa:

  •     wydał Kalendarz Postny” w języku polskim aby zachęcić ludzi do czytania,
  •     opracował program nauczania języka polskiego dla szkół elementarnych,
  •     promował zajmowanie się sadownictwem i pszczelarstwem, aby walczyć z biedą wśród Polaków,
  •     pełnił funkcję rewizora szkolnego w 1846 r.,
  •     powołał szkółkę niedzielną dla polskiej młodzieży i dzieci, żeby odciągnąć ją od przestępczości i wtórnego analfabetyzmu,/ w jednej klasie język polski
  •     wprowadził do szkoły niedzielnej lekcje rysunku w 1874 co przekształciło ją  w szkołą przemysłową uważaną za najstarszą w Prusach,
  •     założył  szkołę robót ręcznych dla dziewcząt ( 1853),ułożył jej statut i sprowadził siostry de Notre Dame, aby w niej uczyły,
  •     założył szkołę średnia dla dziewcząt w 1869 roku,
  •     w 1867 roku założył po wieloletnich staraniach gimnazjum,
  •    jako rewizor szkolny troszczył się o ,,swoje szkoły” – pomoce naukowe i mieszkania dla nauczycieli,
  •     do szkół wprowadził nowe przedmioty: rysunki, i ćwiczenia gimnastyczne oraz wycieczki do lasu,
  •    prowadził wykłady z katolickiej etyki społecznej w Związku Przemysłowców, w których zachęcał do troski o robotników, 
  •    zakładał biblioteki przyszpitalne i przywięzienne,
  •     założył na plebani bibliotekę i kółko czytelnicze,
  •     działał w zarządzie Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami,
  •     przekazał książęcy folwark w Piłkowie, którego był gospodarzem  na potrzeby polskiej gazety  ,,Dziennika Górnośląskiego”,
  •     wydał polsko- niemiecki śpiewnik kościelny, przez co przyczynił się do rozwoju idei ekumenizmu,
  •     napisał i tłumaczył żywoty świętych,
  •     napisał  poradnik dla ministrantów.

Działalność narodowa:

  •     założył stowarzyszenie modlitwy i czytania z biblioteką w języku polskim,
  •     organizował misje parafialne prowadzone przez jezuitów w duchu  polskim,
  •     otrzymał odmowę władz niemieckich na założenie polskiego czasopisma,
  •     wydał Kalendarz Postny w języku polskim,
  •     zachęcał innych księży do pisania w języku polskim,
  •     był inicjatorem założenia  Kasyna Katolickiego, które w okresie Kulturkampfu stało się stało się silnym ośrodkiem formacji religijno – oświatowo- narodowej,
  •     uczestniczył w pracach Klubu Narodowego w Bytomiu,

Działalność społeczna:

  •     ofiary epidemii włączał w rejestr ludzi , którym należy udzielać stałej pomocy materialnej
  •     w dzień imienin rozdawał większą jałmużnę,
  •     zbierał pieniądze na szpital,
  •     wybudował szpital dla najbiedniejszych w części ogrodu należącego do plebani,
  •     sprowadził siostry szarytki do obsługi szpitala,
  •     utrzymywał szpital z datków a gdy ich brakowało z  pieniędzy swoich i swojej rodziny,
  •     próbował dokonać parcelacji gruntów parafialnych na budowę domów dla najbiedniejszych lecz wobec sprzeciwu biskupa inicjatywa ta upadła,
  •     założył fundacje ,wspomagającą najuboższych gimnazjalistów, która w większości utrzymywała się z jego pieniędzy,
  •     pomagał w czasie epidemii tyfusu chorym i sam się zaraził,
  •     pomagał w czasie epidemii  cholery, przyjeżdżając do Bytomia z bezpiecznego Berlina,

Działalność duszpasterska:

  •     włączył się w budowę kościoła pielgrzymkowego w Piekarach Śląskich –pomoc finansowa- 100 talarów własnych i 1000 od parafian, praca fizyczna przy budowie z łopatą,
  •     zorganizował krucjatę trzeźwości w Bytomiu w celu likwidacji problemu jakim był alkoholizm wśród mieszkańców, włączając się w ideę propagowaną przez piekarskiego proboszcza Ficka,
  •     był inicjatorem, choreografem i autorem religijnej gimnastyki artystycznej przy okazji poświęcenia kościoła pielgrzymkowego w Piekarach,
  •     odprawiał mszę świętą w więzieniu w niedzielę i w święta,
  •     organizował misje ludowe w parafii,
  •     wyremontował kościół parafialny i 3 kościoły filialne,
  •     odprawiał msze święte wyjazdowe w różnych miejscach parafii ,,mamuta”
  •     organizował pielgrzymki na Górę św. Anny,
  •     założył wiele grup i organizacji przy parafii,
  •     został kapelanem żołnierzy bytomskich,

Działalność parlamentarna:

  •     domagał się zwiększenia praw ludu i bezpośrednich wyborów do parlamentu,
  •     żądał równouprawnienia podatkowego, zniesienia przywilejów dworu, zwrotu nieprawnie zabranej chłopom ziemi.
  •     postulował równouprawnienie języka polskiego w sądownictwie i szkole oraz wprowadzenia polskich podręczników i dopuszczenia Polaków nie znających języka niemieckiego do urzędów,
  •     domagał się zwiększenia ilości szkół państwowych i zniesienia w nich opłat,
  •     wniósł petycję dotyczącą poprawienia sytuacji materialnej górników i hutników oraz zwiększenia zasiłków dla wdów i sierot,
  •     odmówił płacenia podatków, gdy król pruski nakazał przerwanie obrad parlamentu , za co został suspendowany przez biskupa Diepenbrocka,
  •     obiecał biskupowi, że nie będzie zasiadał w kole polskim po lewicy w parlamencie, wobec powyższego stał,
  •     domagał się ogłoszenia protokołów z obrad parlamentu w języku polskim,
  •     na żądanie biskupa zaprzestał działalności parlamentarnej.

 

 

Data dodania: 2024-06-10 12:22:19
Data edycji: 2024-06-12 09:19:55
Ilość wyświetleń: 79
Cytat
Bądź z nami
Aktualności i informacje
Biuletynu Informacji Publicznej
Logo Facebook
Facebook
Biuletynu Informacji Publicznej